s Polskie Towarzystwo Anatomiczne :: Historia PTA

Historia PTA


I. Dane ogólne dotyczące Polskiego Towarzystwa Anatomicznego

Polskie Towarzystwo Anatomiczne (PTA) jest stowarzyszeniem zrzeszającym polskich morfologów. Obecnie skupia ono 304 pracowników naukowych w 13 regionalnych oddziałach PTA: białostockim, bydgoskim, gdańskim, kieleckim, krakowskim, lubelskim, łódzkim, olsztyńskim, poznańskim, szczecińskim, śląskim, warszawskim i wrocławskim.

Zgodnie ze Statutem Polskiego Towarzystwa Anatomicznego celem stowarzyszenia jest:

- propagowanie postępów wiedzy w zakresie nauk morfologicznych i anatomii klinicznej,

- popieranie twórczości naukowej w zakresie morfologii i dyscyplin pokrewnych,

- usprawnianie dydaktyki morfologicznej,

- utrzymywanie kontaktów z polskimi i zagranicznymi towarzystwami naukowymi.

Dla osiągnięcia tych celów PTA:

-  organizuje posiedzenia i zjazdy naukowe,

- prowadzi kursy i wykłady,

- redaguje własne ograny prasowe w postaci dwóch kwartalników: Folia Morphologica i Postępy Biologii Komórki

- podejmuje wszelkie inne prace zmierzające do podniesienia wiedzy z zakresu nauk morfologicznych, współdziałając w tym zakresie z władzami, towarzystwami oraz organizacjami naukowymi, społecznymi i zawodowymi.

W ramach PTA działa 9 sekcji: Sekcja Anatomii Klinicznej, Sekcja Neuroanatomii, Sekcja Anatomii Rozwojowej, Sekcja Badań Ultrastrukturalnych, Sekcja Anatomii Weterynaryjnej i Porównawczej, Sekcja Dydaktyki Anatomicznej na Wydziałach Lekarskich, Sekcja Dydaktyki Histologicznej, Sekcja Dydaktyki Anatomicznej na Wydziałach Weterynaryjnych, Sekcja do Spraw Współpracy z Anatomicznymi Towarzystwami Międzynarodowymi, a także Komisja Mianownictwa Anatomicznego i Zespół ds. specjalizacji z anatomii.

Polskie Towarzystwo Anatomiczne od 1930 r. jest członkiem Międzynarodowej Federacji Towarzystw Anatomicznych (FIAA, International Federation of Associations of Anatomists), a od 1994 r. jest także członkiem Europejskiej Federacji Morfologii Eksperymentalnej (EFEM, European Federation of Experimental Morphology). Przedstawiciele PTA są członkami zagranicznymi Anatomische Gesellschaft oraz Zarządu Europejskiego Unii Anatomicznej. Efektem tej współpracy był IX Kongres Europejskiej Federacji Anatomów  w Krakowie w 1992 r., Wspólny Kongres Polskiego i Niemieckiego Towarzystwa Anatomicznego, zorganizowany w Olsztynie w 1997 r. i posiedzenie Europejskiej Federacji Morfologii Eksperymentalnej, które odbyło się we Wrocławiu w 2000 roku.

II. Rys historyczny Polskiego Towarzystwa Anatomicznego

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r., warszawscy lekarze i przyrodnicy – profesorowie Edward Loth, Jan Tur, Mieczysław Konopacki i Leon Krysiński – podjęli działania zmierzające do powołania stowarzyszenia, skupiającego polskich morfologów. Uwieńczeniem tych starań było powołanie w 1923 r. Towarzystwa Anatomicznego Warszawskiego. Podczas XII Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich w 1925 r. podjęto uchwałę o powołaniu nowego towarzystwa naukowego, zrzeszającego wszystkich polskich anatomów i zoologów.

I Zjazd Polskiego Towarzystwa Anatomiczno–Zoologicznego (PTAZ), które było prekursorem PTA, odbył się w Warszawie w dniach 30 października – 1 listopada 1926 r. Pierwszym prezesem został wybrany prof. Henryk Hoyer z Krakowa,  v–ce prezesami zostali prof. Jan Hirschler ze Lwowa i prof. Zygmunt Mokrzycki z Warszawy, a sekretarzem generalnym – prof. Edward Loth z Warszawy. Historię PTA kształtowały regularnie odbywające się zjazdy, podczas których prezentowano postępy w naukach morfologicznych i wybierano nowe władze.

II Zjazd Polskiego Towarzystwa Anatomiczno–Zoologicznego odbywał się w Wilnie w dniach 24–29 września 1929 roku, pod przewodnictwem prof. Michała Reichera, kierownika Katedry Anatomii Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Zdecydowano wówczas o wydawaniu własnego pisma Folia Morphologica, którego redaktorem generalnym został prof. Edward Loth, któremu ponadto powierzono dalsze pełnienie funkcji sekretarza PTAZ. Pierwszy numer kwartalnika został wydany 15 marca 1929 r. Prezesem ponownie wybrano prof. Henryka Hoyera, który funkcję tę piastował aż do 1937 r. W Amsterdamie w 1930 r przyjęto PTAZ do Assotiation des Anatomists oraz ustalono, że kolejny Kongres zostanie zorganizowany w Warszawie w 1931 r., wspólnie z III Zjazdem PTAZ. Zjazd ten był bardzo licznie reprezentowany przez morfologów z całego świata, np. delegacja Francji liczyła aż 50 naukowców.

IV Zjazd PTAZ odbył się w Poznaniu w 1933 r., równolegle z XIV Zjazdem Lekarzy i Przyrodników. Wygłoszono ponad 100 referatów, których streszczenia zamieszczone zostały w Pamiętniku Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich.

W Krakowie w czerwcu 1936 r. na V Zjeździe PTAZ, zoolodzy wystąpili ze stowarzyszenia, a anatomowie pozostali przy nazwie Polskie Towarzystwo Anatomiczne.

Ostatni przed wybuchem II wojny światowej VI Zjazd PTA, odbył się we Lwowie  w lipcu 1937.

II wojna światowa przerwała na wiele lat działalność PTA i spowodowała ogromne straty w środowisku polskich naukowców. Zginęli wybitni profesorowie anatomii: Mieczysław Konopacki, Edward Loth, Zygmunt Szantroch, Józef Grzybowski, Kazimierz Kostanecki, Bolesław Jałowy; docenci anatomii: Kazimierz Neugebauer, Piotr Słonimski, Aleksander Elkner, Henryk Śledziewski, a w 1947 r. zmarł prof. Józef Markowski. Tajne nauczanie anatomii na poziomie akademickim prowadzono w Warszawie, Krakowie, Wilnie i Częstochowie. W Warszawie w tajne nauczanie zaangażowani byli m.in.: Józef Grzybowski, Bolesław Wojciechowski, Zygmunt Pękała, Helena Szukiewicz, Stefan Różycki, Arkadiusz Flatau. Dzięki nauczaniu anatomii przez dr Koczwarę, pomimo ekstremalnych warunków, ponad 2500 młodzieży kontynuowało kształcenie w Szkole Zaorskiego, w konspiracyjnym studium lekarskim i Tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich. Nauczanie anatomii w Wilnie prowadzili Michał Reicher i Witold Sylwanowicz, a histologii i embriologii – Stanisław Hiller i Stefan Bagiński. Częstochowa była miejscem działania filii Wydziału Lekarskiego Tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich, gdzie zajęcia prowadzone były przez Zdzisława Stolzmana we współpracy z Leonem Achmatowiczem, Janem Bednarskim, Edwardem Borkowskim i Edwardem Hanke. Nauczanie medycyny w Krakowie rozpoczęto dopiero pod koniec 1943 r., a zajęcia z anatomii prowadził prof. Stanisław Kohmann. Po upadku Powstania Warszawskiego, jesienią 1944 r. do Krakowa przeniesiony został Wydział Lekarski Tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich, gdzie anatomię wykładał także prof. Stanisław Kohmann.

Pierwszym po II wojnie światowej, reaktywującym działalność Polskiego Towarzystwa Anatomicznego, był zjazd w Łodzi, który odbył się na przełomie października i listopada 1948 r. Organizatorem zjazdu był prof. Stefan Bagiński, kierownik Katedry Histologii i Embriologii Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Łódzkiego, a przed wojną, pracownik Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Zjazd ten przyjął nowy statut towarzystwa, podjął uchwałę o utworzeniu oddziałów terenowych PTA w Gdańsku, Krakowie, Lublinie, Poznaniu, Zabrzu, Łodzi, Szczecinie, Warszawie i Wrocławiu, a także poparł wniosek prof. Marciniaka z Wrocławia, by w nawiązaniu do przedwojennej historii towarzystwa, zjazd ten uznać jako VII Zjazd PTA. Podjęto także uchwałę o wznowieniu działalności czasopisma Folia Morphologica, którego pierwszy powojenny numer ukazał się w 1950 r. pod redakcją Juliusza Zweibauma. Powołano także Komisję ds. Mianownictwa Anatomicznego oraz trzy sekcje: Sekcję Histologiczno–Embriologiczną, Sekcję Antropologiczną i Sekcję Anatomopatologiczną. Drugim prezesem PTA został wybrany prof. Ludwik Paszkiewicz, anatomopatolog z Warszawy, v–ce prezesami  zostali profesorowie Juliusz Zweibaum z Warszawy i Kazimierz Stołyhwo z Krakowa, a funkcję sekretarza powierzono prof. Bronisławie Konopackiej.

VIII Zjazd PTA odbył się w Krakowie w 1951 r. pod przewodnictwem prof. Tadeusza Rogalskiego. Zajęto się głównie problemem dydaktyki anatomicznej celem unowocześnienia programów nauczania anatomii i aktualizacji podręczników akademickich. Na trzeciego prezesa PTA wybrano prof. Witolda Sylwanowicza, anatoma z Warszawy, a sekretarzem została dr Hanna Szukiewicz. Programową kontynuacją tego zjazdu był IX Zjazd, który odbył się w Białymstoku w czerwcu 1954 r., pod przewodnictwem prof. Tadeusza Dzierżykraya–Rogalskiego. Na zjeździe tym ustalono, że PTA przejdzie spod opieki Ministerstwa Zdrowia do struktur Polskiej Akademii Nauk, a Sekcja Anatomopatologiczna utworzy odrębne towarzystwo. Na czwartego prezesa PTA wybrano prof. Kazimierza Krysiaka z Warszawy, a v–ce prezesami zostali profesorowie Zygmunt Grodziński i Hanna Szukiewicz. Funkcję sekretarza powierzono dr. Waldemarowi Pilarskiemu.

Podczas X Zjazdu PTA w Szczecinie we wrześniu 1957 r. wyodrębniła się Sekcja Histochemiczna, a rezultatem prac Komisji ds. Mianownictwa Anatomicznego stały się obowiązujące w Polsce miana anatomiczne. Na piątego prezesa PTA wybrano prof. Bronisławę Konopacką, kierownika Zakładu Histologii i Embriologii SGGW, v–ce prezesami zostali profesorowie Kazimierz Krysiak i Henryk Godlewski, a sekretarzem prof. Zofia Osuchowska.

We wrześniu 1959 r., Kraków ponownie gościł środowisko polskich anatomów w ramach XI Zjazdu PTA. Zjazd ten odbywał się wspólnie z Towarzystwem Zoologicznym i Komitetem Zoologii PAN, przez co zgromadził ponad 600 uczestników, którzy obradowali w 15 sekcjach, wygłaszając 407 referatów. Szóstym prezesem PTA został prof. Mieczysław Stelmasiak, kierownik Katedry Anatomii AM w Lublinie, a v–ce prezesami zostali profesorowie Bronisława Konopacka i Kazimierz Krysiak. Funkcję sekretarza powierzono ponownie prof. Zofii Osuchowskiej.

Na XII Zjeździe PTA, który odbył się w Lublinie we wrześniu 1961 r. pod przewodnictwem prof. Stelmasiaka, Sekcja Histochemiczna przekształciła się w Towarzystwo Histochemiczne. Prezesem PTA ponownie wybrano prof. Mieczysława Stelmasiaka, a v–ce prezesami zostali profesorowie Kazimierz Krysiak i Wiesław Łasiński. Obowiązki sekretarza na kolejną kadencję powierzono prof. Zofii Osuchowskiej.

Na kolejnych dwóch Zjazdach PTA: XIII (Gdańsk, 1964 r.) i XIV (Zabrze, 1967 r.) odbyły się wspólne obrady Polskiego Towarzystwa Anatomicznego, Antropologicznego i Histochemicznego. Pomimo odejścia anatomopatologów i histochemików, PTA pozostało prężną organizacją, która liczyła 350 członków. Siódmym prezesem PTA wybrano prof. Stanisława Kohmanna, kierownika Katedry Anatomii Prawidłowej i Topograficznej w Zabrzu, a v–ce prezesami zostali profesorowie Zofia Osuchowska i Józef Kołaczkowski. Funkcję sekretarza Zarządu Głównego powierzono ponownie dr hab. Waldemarowi Pilarskiemu, który pełnił ją przez ponad 10 lat tj. w latach 1967–1977. Na zjeździe tym gościli anatomowie ze Związku Radzieckiego, Czechosłowacji, Węgier i NRD.

Z rocznym opóźnieniem spowodowanym Światowym Kongresem Morfologów w Leningradzie, XV Zjazd PTA odbył się w Poznaniu we wrześniu 1971 r., pod przewodnictwem prof. Józefa Kołaczkowskiego. Na tym zjeździe prezentowano prace z zakresu onto– i filogenezy głowy, kręgosłupa oraz morfologii pnia mózgu. Na ósmego prezesa PTA wybrano prof. Zofię Osuchowską z Warszawy, a v–ce prezesami zostali profesorowie Wiesław Łasiński  i Czesław Niżankowski.

XVI Zjazd PTA odbył się we Wrocławiu we wrześniu w 1974 r., pod przewodnictwem prof. Jana Zarzyckiego. W trakcie tego zjazdu obradowano w 9 sekcjach i wygłoszono ponad 250 referatów. W trakcie sesji plenarnych swoje prace prezentowali profesorowie Janina Sokołowska–Pituchowa, Hanna Szuniewicz, Olgierd Narkiewicz, Wiesław Łasiński, Józef Tarmas. Prezesem wybrano ponownie prof. Zofię Osuchowską, a v–ce prezesami – profesorów Wiesława Łasińskiego i Jana Zarzyckiego. Redaktorem naczelnym Folia Morphologica został prof. Wiesław Łasiński, a redakcję Postępów Biologii Komórki powierzono prof. Jerzemu Kawiakowi.

XVII Zjazd PTA, któremu przewodniczył doc. Leopold Rejniak, odbył się w Białymstoku we wrześniu 1977 r., równolegle z Sympozjum Towarzystwa Histochemicznego. Na dziewiątego prezesa PTA wybrano prof. Olgierda Narkiewicza, neuroanatoma z Gdańska, a stanowiska v–ce prezesów powierzono prof. Ryszardowi Aleksandrowiczowi i doc. Leopoldowi Rejniakowi. Funkcję sekretarza Zarządu Głównego objął prof. Henryk Kobryń i pełnił ją w latach 1977–1986.

We wrześniu 1980 r., Kraków po raz trzeci w powojennej historii Polski był miejscem XVIII Zjazdu PTA, pod przewodnictwem prof. Janiny Sokołowskiej–Pituchowej. Wiodącym tematem zjazdu była anatomia rozwojowa. Prezesem PTA na kolejną kadencję wybrano prof. Olgierda Narkiewicza.

XIX Zjazd PTA odbywał się w Poznaniu we wrześniu 1983 r., a jego przewodniczącym był prof. Witold Woźniak, kierownik Katedry i Zakładu Anatomii Prawidłowej AM. Tematyka naukowa zjazdu skupiła się wokół zagadnień angiologii, neuroanatomii i histologii narządów. Godność prezesa PTA na III kadencję powierzono prof. Narkiewiczowi z Gdańska.

XX Zjazd PTA odbywał się w Warszawie we wrześniu 1986 r., pod przewodnictwem doc. Nowaka. Obrady toczyły się w 6 sekcjach, a na dziesiątego prezesa PTA wybrano prof. Ryszarda Aleksandrowicza, a sekretarzem została dr Marta Kupczyńska.

XXI Zjazd PTA odbył się w Kozubniku k/Bielska Białej we wrześniu 1989 r., a organizatorem był prof. Ryszard Aleksandrowicz, kierownik Katedry i Zakładu Anatomii Prawidłowej ŚLAM w Katowicach. Godność prezesa powierzono ponownie prof. Aleksandrowiczowi, a na v–ce prezesów powołano profesorów Witolda Woźniaka i Wandę Barańską. Funkcję sekretarza Zarządu Głównego powierzono ponownie dr Marcie Kupczyńskiej.

XXII Zjazd PTA odbył się w Olsztynie we wrześniu 1993 r., a Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego był prof. Stanisław Szteyn. Prezesem na trzecią kadencję wybrano prof. Aleksandrowicza, a stanowiska v–ce prezesów powierzono profesorom Stanisławowi Szteynowi i Witoldowi Woźniakowi. Funkcję sekretarza objęła dr Elżbieta Makomaska–Szaroszyk pełniąc ją przez dwie kadencje.

XXIII Zjazd PTA odbywał się w Gdańsku we wrześniu 1996 r., wspólnie z Konferencją Cyto– i Histochemików. Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego był prof. Olgierd Narkiewicz. Jedenastym prezesem PTA wybrano prof. Witolda Woźniaka z Poznania, a v–ce prezesami – profesorów Henryka Kobrynia i Stanisława Szteyna.

XXIV Zjazd PTA odbył się w Łodzi w czerwcu 1999 r., pod przewodnictwem prof. Kazimierza Jędrzejewskiego. Za wyjątkiem zmiany na stanowisku sekretarza (dr Ewa Jankowska–Steifer) utrzymano dotychczasowy skład Zarządu Głównego PTA.

Na XXV Zjeździe PTA, który odbywał się we Wrocławiu w czerwcu 2001 r., pod przewodnictwem prof. Norberta Pospiesznego, dwunastym prezesem PTA wybrano prof. Stanisława Szteyna z Olsztyna, a stanowiska v–ce prezesów powierzono profesorom Kazimierzowi Jędrzejewskiemu i Henrykowi Kobryniowi. Na stanowisku sekretarza pozostała dr Ewa Jankowska–Steifer.

XXVI Zjazd PTA odbył się w Lublinie we wrześniu 2003 r., pod przewodnictwem prof. Zbigniewa Wójtowicza. Trzynastym prezesem wybrano prof. Kazimierza Jędrzejewskiego, kierownika Katedry Anatomii UM w Łodzi i Dziekana Wydziału Lekarskiego tejże uczelni, a stanowiska v–ce prezesów powierzono profesorom Markowi Grzybiakowi i Henrykowi Kobryniowi. Funkcję sekretarza powierzono dr Renacie Szkudlarek, która pełniła ją do roku 2007.

Obrady XXVII Zjazdu PTA toczyły się w Kielcach w czerwcu 2005 r., pod przewodnictwem prof. Tadeusza Kudera. Prezesem na kolejną kadencję wybrano prof. Kazimierza Jędrzejewskiego, a v–ce prezesami zostali profesorowie Małgorzata Bruska i Marek Grzybiak.

XXVIII Zjazd PTA odbywał się we wrześniu 2007 roku w Poznaniu pod przewodnictwem prof. Małgorzaty Bruski wspólnie z 42 sympozjum Polskiego Towarzystwa Histochemików i Cytochemików. Prezesem została wybrana prof. Małgorzata Bruska, na v–ce prezesów zostali wybrani profesorowie Bogdan Ciszek i Marek Grzybiak. Obowiązki sekretarza powierzono dr Agnieszce Przystańskiej.

Gospodarzem XXIX Zjazdu PTA we wrześniu 2009 roku była Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej CM UMK w Bydgoszczy. Zjazd odbywał się pod przewodnictwem prof. Michała Szpindy. Utrzymano dotychczasowy skład Zarządu Głównego PTA.

Obrady jubileuszowego XXX Zjazdu PTA odbywały się we wrześniu 2011 roku w Krakowie pod przewodnictwem naukowym prof. Małgorzaty Bruski, a organizatorem była Katedra Anatomii UJ CM. Piętnastym prezesem PTA wybrano prof. Bogdana Ciszka, kierownika Zakładu Anatomii Prawidłowej i Klinicznej Centrum Biostruktury WUM w Warszawie, a funkcję v–ce prezesów powierzono profesorom Małgorzacie Bruskiej i Markowi Grzybiakowi. Obowiązki sekretarza Zarządu Głównego powierzono dr Pawłowi Szaro, który pełnił ją przez dwie kadencje.

XXXI Zjazd PTA odbył się w dniach 27–30 czerwca 2013 roku w Dolinie Charlotty w okolicach Słupska zorganizowany przez pracowników Katedry Anatomii GUMed. W trakcie Zjazdu wybrano władze Polskiego Towarzystwa Anatomicznego: na stanowisku prezesa pozostał prof. Bogdan Ciszek, a wiceprezesami zostali prof. Małgorzata Bruska i prof. Marek Grzybiak.

XXXII Zjazd PTA odbył się w czerwcu 2015 roku w Warszawie, co zbiegło się ze 100–leciem powstania Zakładu Anatomii Prawidłowej CB WUM. Podczas Zjazdu funkcję prezesa powierzono prof. Markowi Grzybiakowi – kierownikowi Zakładu Anatomii Klinicznej Katedry Anatomii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, a funkcję v–ce prezesów powierzono profesorom Januszowi Dzięciołowi i Jerzemu Kaleczycowi. Stanowisko sekretarza przejął dr hab. Adam Kosiński. Zarząd Główny PTA w obecnym składzie pracuje do chwili obecnej. W tabeli (Tab. 1) zestawiono w porządku chronologicznym szesnastu prezesów PTA.

Tab. 1. Prezesi Polskiego Towarzystwa Anatomicznego

Lp.

Imię i nazwisko Prezesa (ośrodek)

Lata prezesury

1.

prof. Henryk Hoyer (Kraków)

1926 – 1937

2.

prof. Ludwik Paszkiewicz (Warszawa)

1948 – 1951

3.

prof. Witold Sylwanowicz (Warszawa)

1951 – 1954

4.

prof. Kazimierz Krysiak (Warszawa )

1954 – 1957

5.

prof. Bronisława Konopacka (Warszawa)

1957 – 1959

6.

prof. Mieczysław Stelmasiak (Lublin)

1959 – 1964

7.

prof. Stanisław Kohmann (Zabrze)

1964 – 1971

8.

prof. Zofia Osuchowska (Warszawa)

1971 – 1977

9.

prof. Olgierd Narkiewicz (Gdańsk)

1977 – 1986

10.

prof. Ryszard Aleksandrowicz (Katowice)

1986 – 1996

11.

prof. Witold Woźniak (Poznań)

1996 – 2001

12.

prof. Stanisław Szteyn (Olsztyn)

2001 – 2003

13.

prof. Kazimierz Jędrzejewski (Łódź)

2003 – 2007

14.

prof. Małgorzata Bruska (Poznań)

2007 – 2011

15.

prof. Bogdan Ciszek (Warszawa)

2011 – 2015

16.

prof. Marek Grzybiak (Gdańsk)

2015– nadal

 

Polskie Towarzystwo Anatomiczne jest także organizatorem Konferencji Anatomii Klinicznej. Pierwsze dwie konferencje odbywały się w Warszawie (1998, 2000), a organizatorem dwóch kolejnych konferencji (2002, 2006) był Zakład Anatomii Klinicznej Katedry Anatomii AM w Gdańsku pod przewodnictwem prof. Marka Grzybiaka.

Polskie Towarzystwo Anatomiczne patronuje Ogólnopolskiemu Konkursowi Wiedzy Anatomicznej „Scapula aurea” dla studentów wydziałów lekarskich uniwersytetów  medycznych oraz Ogólnopolskiemu Konkursowi Wiedzy Anatomicznej „Vena nostra” dla studentów  wydziałów medycyny weterynaryjnej.

Działalność naukowo–badawcza Polskiego Towarzystwa Anatomicznego jest prowadzona w jednostkach naukowych, zarówno w kraju jak i za granicą. Warto przy tym zwrócić szczególną uwagę na współpracę katedr anatomii z jednostkami klinicznymi. Efekty tych prac są prezentowane w trakcie posiedzeń naukowych oddziałów terenowych, a także podczas zjazdów towarzystwa.

III. Członkowie honorowi PTA

Walne Zgromadzenie na wniosek Zarządu Głównego PTA, w uznaniu szczególnych zasług w dziedzinie morfologii nadaje godność członka honorowego towarzystwa (Tab. 2) Pierwszymi naukowcami, którzy dostąpili tego zaszczytu byli prof. Zygmunt Laskowski – anatom z Uniwersytetu w Genewie i prof. Benedykt Dybowski – z Katedry Zoologii Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.

Podczas II Zjazdu PTAZ honorowe członkostwo nadano jednemu z najwybitniejszych polskich anatomów, prof. Kazimierzowi Kostaneckiemu z Krakowa. Grono członków honorowych powiększyło się także o naukowców zagranicznych: prof. Buntaro Adachi, prof. Paul Bouin, prof. Albert Brachem, prof. Paolo Enriques, prof. Charles Perez oraz Sir Arthur Keith. Na IV Zjeździe PTAZ w Poznaniu w 1933 r., członkostwo honorowe nadano prof. Henrykowi Hoyerowi z Krakowa i prof. Henri Rouviere z Paryża. W 1951 r. podczas VIII Zjazdu PTA tytuł członka honorowego otrzymał prof. Stanisław Maziarski z Krakowa, nestor polskich histologów. Podczas obrad XII Zjazdu PTA w Lublinie w 1961 r., do grona członków honorowych PTA dołączyła prof. Bronisława Jakimowicz – Konopacka z Warszawy. Walne Zgromadzenie PTA podczas XIII Zjazdu w Gdańsku w 1964 r., nadało godność członka honorowego prof. Antoniemu Bantowi – histologowi z Wyższej Szkoły Rolniczej z Wrocławia, prof. Stanisławowi Hillerowi – histologowi z AM w Gdańsku oraz prof. Michałowi Reicherowi – kierownikowi Katedry Anatomii AM w Gdańsku. W 1967 r. podczas Zjazdu PTA w Rokitnicy honorowe członkostwo otrzymał prof. Zygmunt Grodziński, emerytowany kierownik Katedry Anatomii Porównawczej UJ w Krakowie oraz rektor tegoż uniwersytetu. Delegaci XV Zjazdu PTA w Poznaniu w 1971 r. podjęli uchwałę o nadaniu tytułu członka honorowego PTA prof. Jadwidze Ackermann – emerytowanej kierownik Katedry Histologii AM w Krakowie, prof. Stanisławowi Kohmannowi – emerytowanemu kierownikowi Katedry Anatomii Prawidłowej i Topograficznej ŚLAM oraz prof. Witoldowi Sylwanowiczowi – kierownikowi Katedry Anatomii Człowieka AM w Warszawie. W trakcie XVI zjazdu PTA, który obradował we Wrocławiu w 1974 r. honorowe członkostwo nadano prof. Janowi Słowińskiemu – kierownikowi Katedry i Zakładu Histologii i Embriologii PAM w Szczecinie. Walne zgromadzenie członków PTA podczas obrad XVII Zjazdu w Białymstoku nadało członkostwo honorowe prof. Stanisławowi Grzyckiemu – kierownikowi Katedry i Zakładu Histologii i Embriologii AM w Lublinie oraz prof. Mieczysławowi Stelmasiakowi – kierownikowi Katedry i Zakładu Anatomii Prawidłowej Człowieka AM w Lublinie oraz prezesowi PTA w latach 1961–1967. Na XXVII Zjeździe PTA członkami honorowymi zostali  profesorowie Witold Woźniak i Stanisław Szteyn. Na XXIX Zjeździe PTA członkostwo honorowe otrzymał prof. Kazimierz Jędrzejewski. W trakcie XXX Zjazdu PTA przyznano honorowe członkostwo prof. Alicji Kędzi, prof. Henrykowi Kobryniowi oraz prof. Konstantemu Ślusarczykowi.

Tab. 2. Członkowie honorowi Polskiego Towarzystwa Anatomicznego 

Zjazd PTA

Imię i nazwisko

I

prof. Zygmunt Laskowski, prof. Benedykt Dybowski

II

prof. Kazimierz Kostanecki, prof. Buntaro Adachi, prof. Paul Bouin, prof. Albert Brachem, prof. Paolo Enriques, prof. Charles Perez, Sir Arthur Keith

IV

prof. Henryk Hoyer, prof. Henri Rouviere

VIII

prof. Stanisław Maziarski

XII

prof. Bronisława Jakimowicz – Konopacka

XIII

prof. Antoni Bant, prof. Michał Reicher, prof. Stanisław Hiller

XIV

prof. Zygmunt Grodziński

XV

prof. Jadwiga Ackerman, prof. Stanisław Kohmann, prof. Witold Sylwanowicz

XVI

prof. Jan Słowiński

XVII

prof. Stanisław Grzycki, prof. Mieczysław Stelmasiak

XXVII

prof. Witold Woźniak, prof. Stanisław Szteyn

XXIX

prof. Kazimierz Jędrzejewski

XXX

prof. Alicja Kędzia, prof. Henryk Kobryń, prof. Konstanty Ślusarczyk

 

IV. Piśmiennictwo

  1. Aleksandrowicz R.  Zjazdy i Kongresy Polskiego Towarzystwa Anatomicznego. Folia Morphologica, 1979, 38 (1): 51–58.
  2. Jędrzejewski K. Przyczynek do historii Polskiego Towarzystwa Anatomicznego. Książka streszczeń XXI Zjazdu PTA, Kielce 2005.
  3. Kohmann S. Suchecki W. Członkowie honorowi Polskiego Towarzystwa Anatomiczno–Zoologicznego i Polskiego Towarzystwa Anatomicznego. Folia Morphologica, 1979, 38 (1): 35–42.
  4. Konopacka B. Historia Polskiego Towarzystwa Anatomicznego. Nauka Polska, 1964, 2:205–208.
  5. Łasiński W. Pięćdziesiąt lat kwartalnika Folia Morphologica. Folia Morphologica, 1979, 38(1): 13–23.
  6. Reicher M. Bochenek A. Anatomia człowieka. T. I, wyd. X, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1990.
  7. Sokołowska–Pituchowa J. 400 lat Katedry Anatomii w Krakowie (1602–2002). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, wyd. 1, Kraków 2002: 217–219.
  8. Sprawozdania z prac Zarządu Głównego PTA z lat 1996, 1998, 1999, 2001, 2003, 2013, 2015
  9. Statut Polskiego Towarzystwa Anatomicznego.